‘Ik heb wel een ander kind, maar ik ben geen andere moeder.’

11-10-2016 //

Manissa Ruffles noemde haar kind Boyan, dat – zoals ze later ontdekte - in het Bulgaars strijder betekent. Nu is ze moeder van dé oceaanstrijder. “Door The Ocean Clean Up is alles anders, ook in mijn leven. Maar ik had dit nooit willen missen.”

Aan het werk als relocation consultant spreekt Manissa zelden over haar beroemde zoon Boyan Slat die met The Ocean Cleanup het plastic uit onze oceanen wil halen. Of maar heel even omdat klanten er zelf over beginnen. Dat was anders in gesprek met een Zuid-Koreaan die hier net woonde. De man werd bijkans onwel toen hij ontdekte wie ze was. Hij zei: ‘Jouw zoon is de reden dat wij naar Nederland zijn gekomen.’ Waar een kind als Boyan de ruimte krijgt om zijn dromen achterna te jagen, daar wilde hij ook zijn eigen kinderen grootbrengen. Manissa: ‘De wetenschap dat mijn zoon direct invloed heeft op het leven van mensen, raakt me heel erg.’

In het oog van de orkaan

Tijdens het interview weegt Manissa ieder woord zorgvuldig. Als de woordvoerder van iemand die zich op het wereldtoneel begeeft. Het valt te begrijpen. Boyan ontmoet regelmatig koningen en koninginnen, wereldleiders, CEO’s en invloedrijke filantropen. Ze lopen allemaal met hem weg. Zo’n gepassioneerde jongen met een prachtig verhaal, gehuld in spijkerbroek en gympen zien ze niet vaak. Boyan staat in het oog van de orkaan sinds hij met zijn revolutionaire uitvinding een serieuze poging waagt om de wereldzeeën te bevrijden van de plastic soep die al het leven daar én de voedselketen bedreigt. Wereldwijd geliefd, maar – zoals altijd – ook ruim bekeken en beoordeeld. Al interesseert dat deze ‘keiharde werker’ niks, zijn moeder zal hier voor geen prijs op een verkeerde manier aan bij willen dragen. ‘Een interview geven valt eigenlijk buiten de policy van The Ocean Cleanup.’

Boyan gaat duiken en de zee maakt hem beter. Nu wil hij op zijn beurt de zee beter maken.

Haar belangrijkste rol is ‘de moeder van’, zegt de half-Britse half-Nederlandse Manissa zelf over haar rol in het leven van Boyan die ze typeert als ‘een winnaar’. ‘Hij geeft nooit op en gaat altijd op zoek naar de volgende beste oplossing voor een probleem. Kan niet bestaat gewoon niet.’ Eén dag in de week werkt ze onbezoldigd als ‘speaking coordinator’ voor The Ocean Cleanup. ‘Voor 90% van de mensen die iets van Boyan willen, heeft hij geen tijd. Aan mij de schone taak om, naast het regelen van de gastcolleges, conferenties en tv-optredens die hij wel doet, honderden mensen per maand teleur te stellen.’ Het lijkt op het managen van speeldates maar dan anders.

Waarom wordt hier niks aan gedaan?

Op één van de vele vakanties in zijn jeugd voelt haar dan tienjarige zoon zich ziek en koortsig. Boyan gaat toch duiken en de zee maakt hem beter. Nu wil hij op zijn beurt de zee beter maken. Manissa: ‘Vanaf het eerste moment ben ik erbij betrokken geweest. Op zijn zestiende kwam hij tijdens een vakantie in Griekenland na een zoveelste duik verontrust boven. Onder water zag hij meer plastic zakken dan vissen. Waarom wordt hier niks aan gedaan?’ Samen met een vriend wijdde hij zijn profielwerkstuk aan dit probleem en een eerste mogelijke oplossing. Manissa: ‘Gewoon, zoals iedere scholier dat doet.’ Weet je dat zeker? Manissa (lachend): ‘Nou ja, hij won er direct verschillende prijzen mee dus helemaal gewoon was het niet.’

Het avontuur start pas echt nadat Boyan’s TedX speech, over de plastic soep die alles in zee kapot maakt, in 2013 ineens viraal gaat. In no time haalt Boyan 2,2 miljoen euro op bij 40.000 mensen in 160 landen. Hij is dan 18 jaar. Het minst verrast is zijn moeder. ‘Boyan is altijd anders geweest. Andere kinderen renden pief-paf-poevend achter elkaar aan, maar hij vroeg zich af hoe het kwam dat de lucht blauw was en ging op zoek naar antwoorden. Zolang hij m’n kind is, is hij bezig geweest met een probleem zien en daar met behulp van een technische uitvinding een oplossing voor bedenken. Maar zoals het met The Ocean Cleanup gelopen is…dat had niemand kunnen denken.’

Foto: Boyan & Manissa

Hoe is het om de moeder te zijn van zo’n jonge zoon die wereldwijd impact heeft?
‘Als moeder ben je altijd trots op je kind; of hij nou een veterstrikdiploma heeft gehaald of de wereldzeeën schoonmaakt. Het verschil is dat er veel overweldigends gebeurt…natuurlijk realiseer ik me heus wel dat hij iets heel bijzonders doet. (lachend) Meer dan hij zelf. Wat hij allemaal meemaakt, de mensen die hij ontmoet, het is allemaal zeer overweldigend. (lachend) Ik blijf er nuchter onder maar dat valt echt niet altijd mee. Het is Boyan die me met beide benen op de grond houdt.’

Is er dan helemaal niets dat je andere moeders kan adviseren als ze ook zo’n zoon willen?
‘Ik geef mezelf geen enkele eer. Natuurlijk zal ik wel iets goed gedaan hebben, maar ik ben gewoon zoals alle andere moeders. Ik heb gezorgd voor veel liefde, warmte, gezelligheid en support. En dat doe ik nog steeds. Ik heb wel een ander kind, maar ik ben geen andere moeder.’

Wat vind je het meest overweldigend?
‘Alles is anders geworden, ook in mijn leven, maar ik had dit nooit willen missen. Wat mij als moeder het meeste raakt is wanneer ik hoor dat een jong kind een spreekbeurt over hem heeft gemaakt. Dan groeit mijn hoop dat er meer Boyan Slat’s op de wereld komen. Al dat soort zaken ontgaan Boyan; daarvoor is hij veel te doelgericht. Hij vindt dat ie nog niets bereikt heeft en het pas geslaagd is als zijn ontwerp in 2020 in the pacific ocean ligt. Zelf denk ik vaak: jongen, je moest eens weten. Maar daar val ik hem niet mee lastig. Ik steun hem in z’n doelgerichtheid en twijfel er geen seconde aan dat het hem gaat lukken.’

Het opruimen van de plastic soep in onze oceanen is een enorme verantwoordelijk voor zo’n jong iemand. Hoe ervaar jij dat?
‘In het begin hoorde ik wel eens: ‘Hehe, eindelijk doet iemand iets.’ Maar het is toch eigenlijk te gek voor woorden dat dit op één iemand zijn schouders ligt. Waarom zou zo’n jong iemand al onze rotzooi moeten opruimen? Maar inmiddels heeft hij samen met zijn geweldige team wereldwijd dit probleem op de kaart gezet en is er al zoveel meer aandacht voor. Ik ben blij dat hij zijn gave, intelligentie en tijd besteedt aan iets heel nuttigs. Natuurlijk zijn er ook criticasters die zeggen: het plasticprobleem kan beter bij de bron worden aangepakt. Maar ga maar eens het gedrag van 7 miljard mensen veranderen en het één sluit het ander niet uit! Ik vind het heel naïef om te zeggen: we moeten gewoon stoppen met plastic gebruiken. En wat gebeurt er dan met het plastic dat in de oceanen ligt? Je kunt mensen bewust maken maar niet opvoeden.’

Foto: door Erwin Zwart/The Ocean Cleanup

Hoe gaat Boyan zelf om met alles wat er op hem afkomt?
‘Zijn redding is dat hij heel down-to-earth is; hij laat zich niet gek maken. Sinds het allemaal begon is er één moment geweest dat ik zag dat alles erg bij hem binnen kwam. Nadat zijn TedX talk de wereld over ging, kwamen er duizend mails per dag binnen. Op dat moment voelde hij dat hij moest kiezen: zijn studie Lucht- en Ruimtevaart Techniek vervolgen, een jeugddroom, of helemaal voor The Ocean Cleanup gaan. Beiden doen was onmogelijk. Ik vroeg hem wat zijn hart hem ingaf. Hij was tien seconden stil, slikte en zei: ‘Dit moet ik doen.’

Hoe kan jij hem daarin steunen als moeder?
‘Vanaf het eerste moment is hij gefocussed en vol vertrouwen met The Ocean Cleanup aan de slag. Zijn hoofd staat nooit stil, hij is altijd aan het denken en loopt dan ijsberend door de kamer. Hem even afleiden door lekker te gaan eten of op de bank een documentaire te kijken, is het enige dat ik kan doen. En dat vind ik heerlijke momenten. Ik weet dat hij het harde werken aan kan en zielsgelukkig is. Maar ik blijf zijn moeder en hou wel in de gaten of hij fit en gezond is.’

Hoe zie jij de toekomst?
‘Mijn eigen ambitie is altijd geweest om leuk werk te hebben én een hele goede moeder te worden. Ondanks dat ik scheidde van Boyan’s vader – een Kroaat – toen hij twee jaar was en ik lange tijd alleenstaand moeder was, heeft zijn opvoeding weinig moeite gekost. Boyan was een kind die je één keer iets vertelde en dan pakte hij het op. Vaak geloven mensen me niet, maar we hebben ook nooit ruzie of strijd gehad. In de toekomst zal mijn rol steeds kleiner zijn, maar ik hoop niet minder belangrijk. (lachend) Maar zolang hij me - voordat hij een podium op moet - skypt over welk overhemd hij aan zal doen, voel ik me nog een beetje belangrijk. Hij weet dat ik hem support en naast hem sta. Ik ben zijn grootste fan.’

Vind je dit artikel leuk? Like ons op Facebook en mis niks.

Over Renate Tromp

Renate Tromp (41) is founder & editor van Ambitious Mama.

Reacties

Meer artikelen uit ons netwerk

Volg ons!