Mata Hari danst opnieuw

5-02-2016 //

Het turbulente leven van de Nederlandse spionne én danseres Mata Hari staat centraal in een grootschalige nieuwe productie van Het Nationale Ballet. Margaretha Geertruida Zelle – zoals Mata Hari’s echte naam luidde – is een van de meest iconische vrouwen in de Nederlandse geschiedenis.

Mata Hari werd in 1876 als Margaretha Zelle geboren in een gegoede Friese familie. Na een ongelukkig huwelijk zocht Zelle in Parijs het avontuur. Als de exotische, mysterieuze Mata Hari werd ze een van de beroemdste danseressen van haar tijd.

Mata Hari: 'verblindend mooi'

Begin 1905 begon ze met het opvoeren van de exotische dansen, waarmee ze uiteindelijk beroemd zou worden. Ze nam nu permanent de naam Mata Hari aan. Een ooggetuige schreef hierover: 'Ik heb haar gezien, jaren geleden, in haar bloeitijd, als je het zo mag noemen. Zij was toen een verblindend mooie vrouw en zij maakte een parodie van de karaktervolle Indische dans, maar dat merkten de Fransen niet eens. Zij was een rijpe vrouw, mooi, van een wellustige zinnenbedwelmende schoonheid.'

Mata Hari de spionne

Over Mata Hari, de exotische danseres, deden talloze geruchten de ronde. Mata Hari stond aldus bekend als een vrouw die, om haar spilzucht de vrije teugel te kunnen laten vieren, de rijken tot haar slachtoffers maakte en die geen scrupules kende om haar ijdelheid, haar honger naar weelde en al haar impulsen te bevredigen. De gedachte dat zij een spion zou zijn, was eerder al bij de Engelsen opgekomen.

Op geld belust

Tijdens de Eerste Wereldoorlog bleef Nederland neutraal. Dit betekende voor Mata Hari dat ze, gezien haar Nederlandse nationaliteit, vrij over de grenzen mocht reizen. Op het moment van de oorlogsverklaring aan Frankrijk verbleef zij te Berlijn, waar zij in politieke, militaire en politiekringen verkeerde. Uiteindelijk ging ze naar Frankrijk via het Verenigd Koninkrijk en Spanje. Haar vele reizen trokken de aandacht, evenals het feit dat ze relaties had met veel hoge militairen.

Volgens de Franse justitie in 1917 stond Mata Hari onder een rangnummer ingeschreven bij de Duitse spionagedienst en stond ze buiten Frans grondgebied in directe mondelinge verbinding met hooggeplaatste buitenlandse personen en bekende leiders der spionage. Sinds langere tijd zou ze uit Duitsland belangrijke sommen geld hebben verkregen als loon voor door haar verstrekte inlichtingen.

Het kan niet waar zijn

Op 13 februari 1917 werd Mata Hari in haar hotelkamer in Plaza Athénée gearresteerd op de beschuldiging van spionage en verstandhouding met de vijand. Vanuit de gevangenis deed Mata Hari pogingen om de buitenwereld te overtuigen van haar onschuld. Zo schreef ze aan de Nederlandse consul in Parijs: "Ik heb niets misdaan. Mijn internationale betrekkingen zijn het gevolg van mijn werk als danseres en niet anders (...) Aangezien ik werkelijk niet heb gespioneerd, is het verschrikkelijk dat ik me niet kan verdedigen."

Ze werd na een kort proces op 24 juli 1917 met algemene stemmen door de derde krijgsraad te Parijs ter dood veroordeeld op beschuldiging van hoogverraad wegens spionage voor de Duitsers. Na afloop van de uitspraak mompelde zij: C'est impossible, impossible!

Over Renate Tromp

Renate Tromp (41) is founder & editor van Ambitious Mama.

Reacties

Volg ons!